ปลี่ยน “เกม” ให้เป็น “เกราะ”: นวัตกรรมบอร์ดเกมเสริมภูมิคุ้มกันชุมชนสู้ภัยโลกรวน!

ชุมชนผู้มีรายได้น้อยในเขตเมืองคือกลุ่มเปราะบางที่มักได้รับผลกระทบหนักที่สุดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แต่การสื่อสารและสร้างการมีส่วนร่วมมักเป็นความท้าทายหลักของการจัดการภัยพิบัติ งานวิจัยชิ้นนี้จึงได้พัฒนานวัตกรรมเครื่องมือในรูปแบบ “Serious Games” ภายใต้ชื่อ ชุดเครื่องมือ “กินดีอยู่ดี” (Kin Dee You Dee Toolkit) เพื่อยกระดับการมีส่วนร่วมของชุมชน (Participatory Planning) โดยเปลี่ยนความรู้ที่ซับซ้อนให้กลายเป็นระบบเกม 3 ขั้นตอน:

1. ทำความเข้าใจ: ปูพื้นฐาน สร้างความตระหนักรู้เรื่องความเสี่ยงและทรัพยากร

2. สำรวจและเชื่อมโยง: ให้ชาวบ้านทำแผนที่ระบุต้นทุนชุมชนและจำลองสถานการณ์ความเสี่ยง

3. วางแผนรับมือ: ระดมสมองสร้าง “แผนกลยุทธ์ระดับชุมชน” เพื่อตั้งรับภัยคุกคาม จากการทดสอบนำไปใช้งานจริงกับชุมชนในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล (BMR) รวมถึงจังหวัดอุดรธานี

พบว่าเครื่องมือนี้ช่วยให้ชุมชนตระหนักถึงภัยพิบัติได้ดีขึ้นมาก และกระตุ้นให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างชาวบ้านกับผู้กำหนดนโยบายได้อย่างเป็นรูปธรรม นี่คือตัวอย่างของการใช้วิทยาศาสตร์และการออกแบบเชิงระบบ (System Design) ที่พิสูจน์ว่า การสร้างความยืดหยุ่นของเมือง (Urban Resilience) ไม่ใช่แค่งานสร้างเขื่อนหรือโครงสร้างพื้นฐาน แต่คือการสร้างเครื่องมือที่ช่วยเปลี่ยน “ผู้รอรับความช่วยเหลือ” ให้กลายเป็น “ผู้ออกแบบ” แผนรับมือที่ยั่งยืนด้วยตนเอง!

อ่านบทความฉบับเต็มได้ที่ : https://www.mdpi.com/2071-1050/13/8/4420